इजरायलमा त्रिशंकु संसद्को संकेत, नेतान्याहुलाई सरकार बनाउन चुनौती

काठमाडौं । इजरायलको निर्वाचनमा कुनै पनि गठबन्धनले स्पष्ट बहुमत नल्याउने प्रारम्भिक संकेत देखिएपछि सरकार गठनलाई लिएर राजनीतिक अनिश्चितता बढेको छ। एक्जिट पोलले प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहु नेतृत्वको गठबन्धन र विपक्षी गठबन्धनबीच कडा प्रतिस्पर्धा देखाएका छन्।

कान ११ र च्यानल १३ का एक्जिट पोलअनुसार दुवै गठबन्धनले ५१-५१ सिट जित्ने अनुमान गरिएको छ। च्यानल १२ को संशोधित अनुमानमा भने नेतान्याहु गठबन्धनले ५२ र विपक्षी गठबन्धनले ५० सिट जित्ने देखाइएको छ। यी एक्जिट पोलका अनुमान हुन्, आधिकारिक नतिजा होइनन्।

इजरायली संसद् नेसेटमा कुल १२० सिट छन्। सरकार गठनका लागि कम्तीमा ६१ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्छ। कुनै पनि गठबन्धनले उक्त सङ्ख्या पुर्‍याउन नसके अन्य दलको समर्थन जुटाउनुपर्ने हुन्छ।

नेतान्याहुको लिकुड अगाडि

प्रारम्भिक मतगणनामा नेतान्याहुको लिकुड पार्टी अगाडि देखिएको विवरण सार्वजनिक भएको छ। यो अग्रता कायम रहे लिकुड संसद्को सबैभन्दा ठूलो दल बन्न सक्छ। तर सबैभन्दा ठूलो दल बन्नु र बहुमतको सरकार गठन गर्न सक्नु फरक विषय हुन्।

विपक्षी खेमामा आइजेन्कोट नेतृत्वको याशर पार्टीसहित नेतान्याहुको विकल्प खोजिरहेका विभिन्न दल छन्। उनीहरूबीचको सहकार्य र अन्य दलको समर्थनले सरकार गठनको समीकरण निर्धारण गर्न सक्छ।

सरकार गठन कसरी हुन्छ?

इजरायलमा मतदाताले प्रधानमन्त्रीलाई प्रत्यक्ष मतदान गर्दैनन्। राजनीतिक दलले पाएको मतका आधारमा संसद्मा सिट बाँडफाँट हुन्छ। कुल सदर मतको कम्तीमा ३.२५ प्रतिशत प्राप्त गर्ने दलले सिट बाँडफाँटमा भाग लिन पाउँछन्।

निर्वाचनपछि राष्ट्रपति इसाक हर्जोगले राजनीतिक दलहरूसँग परामर्श गरेर सरकार गठन गर्न सक्ने नेतालाई जिम्मेवारी दिन्छन्। पहिलो अवसर पाउने नेताले निर्धारित समयभित्र आवश्यक समर्थन जुटाउन नसके अर्को नेतालाई मौका दिन सकिन्छ।

कुनै पनि गठबन्धनले बहुमत जुटाउन नसके अल्पमत सरकार गठनको प्रयास हुन सक्छ। त्यो पनि सम्भव नभए नयाँ निर्वाचनको अवस्था आउन सक्छ।

अरब दलको समर्थन निर्णायक हुन सक्ने

संसद्मा कुनै पनि गठबन्धनले आवश्यक सिट नपुर्‍याए अरब राजनीतिक दलहरूको समर्थन महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ। तर नेतान्याहुले अरब दलको समर्थनमा सरकार बनाउने सम्भावनाको विरोध गर्दै आएका छन्।

त्यसैले निर्वाचनको अन्तिम परिणामसँगै दलहरूबीचको वार्ता, गठबन्धन निर्माण र सम्भावित सत्ता सहकार्यले इजरायलको आगामी सरकारको स्वरूप निर्धारण गर्नेछ।