एआईसम्बन्धी चिन्ताले विश्वभरका टेक कम्पनीको सेयरमा पहिरो, बजारबाट खर्बौँ डलर गुम्यो

काठमाडौं । अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनपछि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रविधिको विकास र विस्तारलाई लिएर लगानीकर्तामा चिन्ता बढ्दा विश्वभरका प्रमुख प्रविधि कम्पनीहरूको सेयर मूल्यमा भारी गिरावट आएको छ। अमेरिकी र एसियाली बजारमा आएको गिरावटका कारण प्रविधि कम्पनीहरूको बजार पुँजीकरणबाट खर्बौँ डलर गुमेको छ।

टेक कम्पनीहरूको बाहुल्य रहेको अमेरिकी नास्डाक कम्पोजिट सूचक ५.५ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको छ। डाउ जोन्सको तथ्यांकअनुसार अमेरिकी सेयर बजारमा आएको गिरावटले कम्पनीहरूको कुल बजार मूल्यमा करिब २५ खर्ब डलर बराबरको क्षति पुर्‍याएको छ। यो सन् २०२५ यताकै खराब कारोबारी दिनमध्ये एक भएको बताइएको छ।

एआई प्रविधिमा भइरहेको ठूलो लगानीबाट अपेक्षित प्रतिफल प्राप्त गर्न लामो समय लाग्न सक्ने चिन्ता लगानीकर्तामा पहिलेदेखि नै थियो। निर्वाचनमा डेमोक्रेटिक उम्मेदवारहरूले डेटा सेन्टर तथा एआई पूर्वाधारको अनियन्त्रित विस्तार नियन्त्रण गर्ने मुद्दा उठाएपछि लगानीकर्ताको आशंका थप बढेको विश्लेषण गरिएको छ।

अमेरिकी बजारको प्रभाव एसियामा पनि देखिएको छ। शुक्रबार बिहान जापानको निक्केई २२५ सूचक ५ प्रतिशतभन्दा बढीले घट्दा पानासोनिकको सेयर १० प्रतिशतभन्दा बढी र हिटाचीको सेयर करिब ८ प्रतिशतले ओरालो लागेको छ। दक्षिण कोरियाको कोस्पी सूचक पनि ८.५ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको छ। एसके हाइनिक्सको सेयर ११.५ प्रतिशतभन्दा बढी र सामसङको सेयर करिब १० प्रतिशतले खस्किएको छ।

यसैबीच, अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सेयर बजारमा आएको गिरावटका लागि डेमोक्रेटिक पार्टीलाई जिम्मेवार ठहर्‍याएका छन्। उनले सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमार्फत डेमोक्रेटिक उम्मेदवारहरूको चुनावी जितपछि बजार घटेको भन्दै आलोचना गरेका छन्। तर बजारको गिरावटमा चुनावी परिणामसँगै एआई क्षेत्रमा लगानीको प्रतिफल र पूर्वाधार विस्तारसम्बन्धी नीतिगत अनिश्चिततालाई पनि कारणका रूपमा हेरिएको छ।