केन्यामा एल निनोको प्रभाव, १५ लाख मानिस बाढीको जोखिममा

काठमाडौँ । अफ्रिकी मुलुक केन्यामा एल निनोको प्रभावका कारण अक्टोबरदेखि डिसेम्बरसम्मको वर्षायाममा औसतभन्दा बढी वर्षा हुने पूर्वानुमान गरिएको छ। नोभेम्बरमा वर्षा सबैभन्दा तीव्र हुने अनुमानसँगै सम्भावित बाढी र डुबानलाई लिएर सरकारले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेको छ।

एसोसिएटेड प्रेस (एपी) का अनुसार केन्याको मौसम विभागले यस वर्ष एल निनोको प्रभावले सामान्यभन्दा बढी वर्षा हुन सक्ने चेतावनी दिएको छ। केन्याको राष्ट्रिय विपद् सञ्चालन केन्द्रले बाढी प्रभावित हुन सक्ने क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई सुरक्षित तथा अग्लो स्थानमा सर्न आग्रह गरेको छ। सरकारी अधिकारीहरूका अनुसार सम्भावित वर्षाबाट करिब १५ लाख मानिस प्रभावित हुन सक्ने जोखिम छ।

यसअघि सन् २०२४ मा भएको भीषण वर्षा र बाढीले केन्याका विभिन्न क्षेत्रमा ठूलो जनधनको क्षति पुर्‍याएको थियो। राजधानी नैरोबीसहितका क्षेत्रमा घर डुबानमा परेका थिए भने सर्वसाधारणले सम्पत्ति र जीविकोपार्जन गुमाएका थिए। विगतको घटनालाई सम्झँदै स्थानीय बासिन्दा यसपटक पनि बाढीको जोखिमप्रति चिन्तित बनेका छन्।

बाढी नियन्त्रणका लागि सरकारी तयारी

सम्भावित जोखिम न्यूनीकरण गर्न केन्या सरकारले नदी तथा ढलका निकास सफा गर्ने, फोहोर हटाउने र बाढी प्रभावित क्षेत्रको अनुगमन गर्ने काम अघि बढाएको छ। नदी किनारमा जोखिमपूर्ण रूपमा निर्माण गरिएका घरहरू हटाउने तथा नदी र बस्तीबीच सुरक्षित दूरी कायम गर्ने प्रयाससमेत भइरहेको छ।

नैरोबी काउन्टीका अधिकारीहरूले आपत्कालीन अवस्थामा नागरिकलाई आश्रय दिन करिब १७२ वटा स्थान पहिचान गरेका छन्। ती स्थानमा प्रभावितलाई खाना, औषधि तथा आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउने तयारी गरिएको छ। मोबाइल फोनमार्फत समयमै विपद्सम्बन्धी सूचना पठाउने योजनासमेत अघि सारिएको छ।

एल निनोले बढाउन सक्छ विपद्को जोखिम

एल निनो प्रशान्त महासागरको भूमध्यरेखीय क्षेत्रमा समुद्री सतहको तापक्रम सामान्यभन्दा बढी हुने प्राकृतिक जलवायु अवस्था हो। यसले विश्वका विभिन्न क्षेत्रमा वर्षा र तापक्रमको ढाँचामा परिवर्तन ल्याउन सक्छ।

विश्व मौसम विज्ञान संगठन तथा पूर्वी अफ्रिकाको जलवायु पूर्वानुमान निकायका अनुसार सन् २०२६ को अक्टोबरदेखि डिसेम्बरसम्म पूर्वी अफ्रिकाका केही क्षेत्रमा सामान्यभन्दा बढी वर्षा हुने सम्भावना छ। अत्यधिक वर्षाले बाढी, पहिरो, कृषि उत्पादनमा क्षति तथा खानेपानीजन्य रोगको जोखिम बढाउन सक्ने चेतावनी दिइएको छ।

यद्यपि एल निनोको प्रभावले सबै क्षेत्रमा समान रूपमा भारी वर्षा हुन्छ भन्ने निश्चित छैन। वर्षाको मात्रा र वितरण स्थानअनुसार फरक हुन सक्ने भएकाले मौसमसम्बन्धी आधिकारिक सूचनालाई आधार मानेर सावधानी अपनाउन अधिकारीहरूले आग्रह गरेका छन्।